با عنوان : مطالعه کارایی موثرترین تیمارهای قارچ Talaromyces flavus

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد دامغان

دانشکده کشاورزی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته بیماری شناسی گیاهی

 عنوان

مطالعه کارایی موثرترین تیمارهای قارچ Talaromyces flavus در کنترل بیولوژیک بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی در شرایط مزرعه

استاد راهنما

خانم دکتر لاله نراقی

استاد مشاور

مهندس فرخنده امتی

دکتر مهدی پیرنیا

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول: کلیات… 11

1-1 مقدمه. 13

1-1-1- اهميت گیاه گوجه­فرنگی.. 13

1-1-2- سطح زير كشت گياه گوجه فرنگي در ایران و جهان. 14

1-1-3- بيماري پژمردگي فوزاريومي گوجه فرنگی.. 14

1-1- 4- روش های مبارزه با بیماری پژمردگی فوزاریومی.. 17

1-2- اظهار مسئله. 20

1-3- ضرورت انجام پژوهش.. 21

1-4- اهداف و فرضیه های پژوهش…. 21

1-5- اهداف علمی کاربردی.. 21

1-6- فرضیه ها 22

1-7- تعریف متغیر های پژوهش…. 22

1-8- پیش فرضهای پژوهش…. 23

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1-9- تعریف اصطلاحات… 23

فصل دوم: سابقه و پیشینه پژوهش.. 27

2-1-عامل بیماری… 28

2-2- سیکل یا چرخه ی زندگی.. 29

2-3-گسترش عامل بیماری.. 29

2-4- كنترل بيولوژيک بيماری پژمردگی فوزاریومی.. 30

2-5- قارچ آنتاگونيست Talaromyces flavus. 31

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-6- مکانيسم ميکروارگانيسم های آنتاگونيست… 32

2-7- مکانيسم قارچ آنتاگونيست Talaromyces flavus. 34

2-8- تکثير انبوه قارچ آنتاگونيست با بهره گیری از بسترهای جامد. 37

2-9- كنترل بیولوژیک بیماری پژمردگی فوزاریومی با بهره گیری از ميكانیسم­های آنتاگونیست… 38

فصل سوم: روش پژوهش.. 41

3-1- معرفي چهار تيمار برتر متأثر از جدايه­هاي آنتاگونيست با روش كاربردشان جهت بررسي­هاي مزرعه­اي.. 42

3-2- تهيه زادمايه قارچهاي آنتاگونيست مورد بهره گیری در مزرعه. 43

3-3- مطالعه­های مزرعه­ای.. 44

فصل چهارم: نتایج.. 48

4-1- تعيين جمعيت عامل بيماري در خاك مزرعه. 49

4-2- ميزان لازم زادمايه­ي آنتاگونيست براي بهره گیری در مزرعه. 49

4-3- ارزیابی قابلیت آنتاگونیستی جدایه­های T. flavus روی بیماری پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی در شرایط مزرعه 49

4-3-1-مقایسه میانگین­های درصد شدت بیماری پژمردگی فوزاریومی.. 50

4-3-2-مقایسه میانگین­های عملکرد چین اول.51

4-3-3-مقایسه میانگین­های عملکرد چین دوم.52

4-3-4- مقایسه میانگین­های عملکرد چین سوم……53

4-3-5- مقایسه میانگین­های عملکرد چین چهارم… 54

4-3-6- مقایسه میانگین­های عملکرد چین پنجم…..55

4-3-7- مقایسه میانگین­های عملکرد چین ششم….56

4-3-8- مقایسه میانگین­های عملکرد کل ……57

4-3-9- مقایسه میانگین­های عملکرد چین اول تا ششم در کلیه تیمارهای آزمایش…. 58

4-3-10-مقایسه تیمارهای آزمایش از لحاظ عملکرد چین اول تا ششم و عملکرد کل……….. 59

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری………………… 60

پیوست……………64

منابع فارسی…………… 67

منابع انگلیسی ………………..68

چکیده:

پژمردگي فوزاريومي از مهم­­ترين بيماري­هاي قارچي گوجه­فرنگي محسوب مي­گردد. با در نظر داشتن خاكزاد بودن عامل اين بيماري (Fusarium oxysporum f. sp. lycopersici)، كنترل آن به روش­هاي شيميايي به سهولت امكان پذير نبوده و از مناسب­ترين روش­ها جهت كنترل آن، كنترل بيولوژيكي با بهره گیری از عوامل آنتاگونيست خاكزي تلقي شده می باشد. در اين بررسي، بر مبناي تحقيقات آزمايشگاهي و گلخانه­اي پيشين از چهار تيمار برتر متأثر از جدايه­هاي Talaromyces flavus از لحاظ كارآيي در كاهش بيماري پژمردگي فوزاريومي گوجه­فرنگي در شرايط مزرعه بهره گیری گرديد. اين تيمارها متأثر از جدايه­هاي TF-To-V-29 وTF-To-U-38 بودند كه هر يك علاوه بر حالت توأم افزايش به خاك و آغشته­سازي بذر، به صورت افزودن به خاك تنها نيز مورد ارزيابي قرار گرفتند. جهت تهيه­ي زادمايه­ي جدايه­­هاي T. flavus بر حسب تيمار، تكثير انبوه هر جدايه به صورت جداگانه بر روي بستر خاك پيت توأم با سبوس برنج انجام گرفت. براي كاربرد زادمايه­هاي تهيه شده در حالت افزايش به خاك بر اساس مصرف 50 کیلوگرم زادمایه قارچ بیولوژیک در هکتار و107 واحد پرگنه ساز (Colony Forming Unit) در هر گرم از آن اعمال گرديد. از طرف ديگر، براي كاربرد اين زادمايه­ها در حالت آغشته­سازي بذر، ميزان بهره گیری از زاد­مايه تا اندازه­اي بود که کليه­ي سطوح بذر به آن آغشته گرديد. اين بررسي در قالب طرح آماري بلوك­هاي كامل تصادفي با پنج تيمار (چهار تيمار متأثر از جدايه­هاي T. flavus و شاهد) و چهار تكرار انجام گرفت. ارزيابي تيمارها به صورت تعيين درصد شدت بيماري از يك ماه پس از كاشت شروع گردید و تا سه ماه بعد از آن به صورت ماهانه ادامه يافت. در نهایت، در پایان دوره رویشی، عملکرد کل (مجموع عملكرد چين اول تا ششم) برای هر تیمار به گونه جداگانه محاسبه گردید و مقايسه­ي ميان تيمارها از طریق تجزيه و تحليل داده ها توسط آزمون چند دامنه­ای دانکن و با بهره گیری از برنامه نرم افزاری MS TAT C صورت پذيرفت. نتايج نشان داد كه بر اساس نتايج به دست آمده مي­توان نسبت به كاربرد جدايه­ي TF-To-V-29 به صورت افزایش به خاک توام با آغشته سازی بذر در مزارع گوجه­فرنگي در قالب پروژه­ي تحقيقي- ترويجي اقدام نمود و در صورت كسب نتايج مثبت از اين پروژه، با تكثير انبوه زادمايه­ي متأثر از اين جدايه­ و تجاري سازي آن كاهش وقوع بيماري پژمردگي فوزاريومي را در مزارع گوجه­فرنگي تحقق بخشيد.      

واژه­های کلیدی: پژمردگی فوزاریومی، Talaromuces flavus، Fusarium oxysporum، کنترل بیولوژیک، گوجه فرنگی.

1-1- مقدمه

محصول زراعی مورد مطالعه در این پژوهش گوجه­فرنگی می­باشد که توصیف آن از لحاظ اهمیت و سطح زیر کشت و بیماری­های مربوطه مانند پژمردگی فوزاریومی و روش­های مبارزه با آن به توضیح ذیل می باشد:

1-1-1- اهميت گیاه گوجه­فرنگی

گوجه­­فرنگی و محصولات تبديلی آن يکی از مهم­ترين توليدات صنايع تبديلی در جهان می­باشد. سطح زیر کشت جهانی کشت این محصول 4 میلیون متر مربع و تولید آن 130 میلیون تن می باشد. به طوري که سالانه حدود 35-30 ميليون تن گوجه فرنگی تازه در کارخانجات فرآوری می­گردد و رب گوجه فرنگی محصول عمده آن­ها می­باشد. نتايج تحقيقات در مراکز بهداشتی و پزشکی آمريکا و اروپا نشان داده می باشد که ماده ليکوپن[1] موجود در گوجه فرنگی، دارای خواصی از قبيل جلوگيری از سرطان پروستات، افزايش شير مادران، محافظت پوست پیش روی اشعه ماوراء بنفش، جلوگيری از اکسيداسيون کلسترول LDLو در نتيجه جلوگيری از بيماری آترواسکلروزيس و بسياری از بيماری های مربوط به دستگاه گوارش می­باشد. در مجموع 37 کشور در جهان امکان فرآوری گوجه فرنگی را دارند که در اين ميان، 12 کشور تا 90 درصد فرآوری را انجام می­دهند. کشور ايران در سال 2008 ميلادی از لحاظ ميزان فرآوری مقام پنجم را پس از آمريکا، ايتاليا، چين و ترکيه کسب نمود (اشکواری، 1388). همچنین ایران با تولید سالانه 5 میلیون و 800 هزار تن گوجه فرنگي، رتبه هفتم تولید این محصول و رتبه دهم صادرات رب گوجه فرنگی را در جهان دارا می باشد (رضواني مقدم و همكاران، 2011).

اهميت کشت و فرآوری گوجه فرنگی در ايران عبارت می باشد از:

1-مطابق آخرين آمار، میانگین محصول به دست آمده از يک هکتار کشت گوجه فرنگی 37 تن می باشد که این مقدار در استان­های خراسان رضوی و همدان به ترتیب 40 و 53 تن می­باشد (اشكواري، 1388؛ شوشتري و همكاران، 1391؛ جديدي و همكاران، 2012).

2-امروزه صنعت عظیمی فراوری گوجه­فرنگی را برعهده دارد و آن را به صورت خشک‌ شده، پوست‌کنده، پوره، رب، انواع سس مانند سس کچاپ، پودر و آب ‌میوه در اختیار مصرف‌کنندگان می‌گذارد. دو اقدام اصلی فراوری صنعتی گوجه­فرنگی تغلیظ کردن و خشک کردن هستند (اشکواری، 1388).

3-گوجه­فرنگی سرشار از انواع ویتامین­های مورد نیاز بدن بشر می باشد كه همواره بایستی در سبد غذایی خانواده­ها گنجانده گردد (پورنعمت، 1391).

4-هر هكتار كشت گوجه­فرنگي در هر روز از فصل تولید برای 211 نفر اشتغال­زايي دارد (اشکواری، 1388).

5-كشت گوجه­فرنگي يكي ازمحصولاتي می باشد كه بيشترين بهره­وري را در مصرف آب كشاورزي دارد (اشکواری، 1388).

1-1-2- سطح زير كشت گياه گوجه­فرنگي در ایران و جهان

سطح زير كشت گوجه­فرنگي در دنيا چهار ميليون هكتار مي­باشد (سولیمن و همکاران[2]، 2011). ایران از نظر سطح زیر کشت با 183931 هکتار، رتبه ششم را در دنیا پس از کشورهای چین، هند، ترکیه، نیجریه و مصر به خود اختصاص داده می باشد. سطح زیر کشت کشورهای جایگاه اول تا پنجم به ترتیب عبارت می باشد از: چین 981000 هکتار، هند 865000 هکتار، ترکیه 328000 هکتار، نیجریه 264430 هکتار و مصر 212446 هکتار (فائو[3]: سایت سازمان خوار و بار جهانی).

در ايران، سطح زیر کشت گوجه­فرنگی در کل کشور در سال زراعی 90-1389 حدود 153087 هکتار برآورد شده می باشد. از این میزان بیشترین سطوح کشت متعلق به استان­های فارس، بوشهر، خراسان رضوی، هرمزگان و کرمان می باشد. میزان سطوح زیر کشت هر یک از این استان­ها به ترتیب عبارت می باشد از: 20063، 16049، 14492، 14071 و 12391 (بي­نام، 1390).

1-1-3- بيماري پژمردگي فوزاريومي گوجه­فرنگی

بیماری پژمردگی فوزاریومی یک بیماری قارچی می باشد که توسط Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici که در خاک زندگی می­کند، ایجاد می­گردد و در سرتاسر جهان گسترش دارد. عامل بیماری از طریق ریشه وارد گیاه می­گردد و روی سیستم آوندی گیاه (معمولاً در مرحله­ی گیاهچه) اثر می­گذارد. گیاهانی که در این مرحله­ی رشد، آلوده می­شوند از بین می­طریقه. علائم اين بیماری در مناطق گرم بيش­تر مشهود می باشد (جونز و همکاران[4]، 1991؛ اگریوس[5]، 2005).

بیماری پژمردگی فوزاریومی می­تواند در مراحل مختلف رشد به گیاه حمله کند و اولین علائم این بیماری به صورت زردی و پژمردگی در برگ­های یک طرف گیاه یا یک شاخه و یا گاهی چند شاخه             می­باشد. زردی و پژمردگی با گسترش قارچ در گیاه پخش می­گردد. همچنین ریزش نابهنگام برگ­ها،           قهوه­ای شدن سیستم آوندی، کوتولگی، نا­مرغوب بودن میوه­ها، تشکیل نشدن میوه، ضعیف شدن گیاه و مرگ گیاه (اغلب قبل از رسیدن گیاه به سن بلوغ) اتفاق می­افتد (تصاویر 1-1، 1-2 و 1-3) (ادموندز و پوتورف[6]، 2012؛ میلر و همکاران[7]، 2012).

از مهم­ترین علائم، پژمردگی آوندی می باشد که به صورت بی­رنگ شدن رگبرگ­ها در برگ­های جوان و پژمرده شدن برگ­های پیرتر پایینی به دنبال کوتولگی در گیاه و زردی در برگ­های پایینی و در نهایت از بین رفتن برگ­ها و مرگ در گیاه می­باشد (گاردون و مارتین[8]، 1997). گاهی گونه­های مقاوم به پژمردگی فوزاریومی نشانه­های خفیفی از این بیماری را نشان می­دهند. خصوصاً این امر زمانی رخ می­دهد که زخم­هایی توسط نماتد­ها ایجاد شده و یا خود گیاه در بخش ریشه در اثر خفگی آسیب دیده باشد (تصویر 1-1) (صاحبانی و همکاران، 1384).

تصویر 1-1- ایجاد زخم ريشه، قهوه­ای شدن آوند­های ساقه و رگه­های قهوه­ای در ساقه (Gray and Mathre, 2003) (از راست به چپ)

تصویر 1-2- نواحی نکروزه در حاشیه­ی برگ­های گوجه­فرنگی، زرد شدن شاخ و برگ­ها در یک طرف ساقه (Miller et al, 2012) و نامرغوب بودن میوه­ها (, 2012 Edmonds and Pottorff) (از چپ به راست).

تصویر 1-3- شروع علائم بیماری فوزاریومی گوجه فرنگی به صورت پژمردگی و نکروزه شدن برگ­ها از بخش پاييني گياه

در ایران به دليل اهميت اين بيماري، تحقیقاتی در زمینه­ي كنترل بیولوژیک آن با بهره گیری از باکتری­ها و قارچ­های آنتاگونیست انجام شده می باشد (عرفاتی، 1377؛ نیک نژاد کاظم پور و همکاران، 1379؛ اميني، 1385).

در گوجه فرنگی، ارقام L-612 و Early Urbana Y حساس، رقم­های Gs-12، L-293،Peto Early L و CLN-2915 نسبتاً حساس و رقم L-528نسبتاً مقاوم به شمار می­رود (باقری و تقوی، 1379؛ صاحبانی و هادوی، 2009).

پژمردگی فوزاریومی گوجه­فرنگی یکی از شایع­ترین بیماری­های گوجه­فرنگی در مناطقی می باشد که این محصول به گونه وسیع کشت می­گردد. خسارت این بیماری در آب و هوای گرم و خاک­های شنی و گرم مناطق معتدل، بیشتر می باشد. نخستین نشانه­ها به صورت برگ روشنی در برگچه­های جوان­تر خارجی بوته گیاهچه­های مورد حمله عامل بیماری قرار گیرند، معمولاً پژمرده می­شوند و بلافاصله بعد از بروز اولین نشانه­های بیماری، از پای در می­آیند. در صورتی که آلودگی شدید و شرایط آب و هوایی مطلوب بیمارگر باشد، گیاهان مسن­تر در مزرعه به گونه ناگهانی پژمرده می­شوند و می­خشکند. معمولاً گیاهان مسن­تر آلوده، آغاز رگ روشنی و رو خمشی برگ از خود نشان می­دهند و پس از آن کم رشد و برگ­های قسمت پایین آنها زرد می­گردد. این گیاهان گاهی ریشه­های نا­بجا ایجاد می­کنند. پژمردگی در برگ­ها و ساقه­های جوان ایجاد می­گردد. بافت مردگی در حاشیه برگ­های باقیمانده به وجود می­آید و سرانجام گیاهان مسن آلوده می­خشکند در بیشتر این اوقات نشانه­ها در یک طرف ساقه ظاهر می­گردد و به طرف بالا پیشروی می­کنند تا آنجا که برگ ساره­ها منهدم می­شوند و ساقه گیاه می­خشکد. میوه گوجه فرنگی گاهی ممکن می باشد آلوده گردد که در این حالت می­سوزد و بدون آن که لکه­ای روی آن ظاهر گردد از بوته جدا شده و می­افتد. ریشه­ها هم آلوده می­شوند. در این حالت بعد از شروع کم رشدی اولیه ریشه­های کوچک جانبی می­پوسند. در برش عرضی ساقه نزدیک بن گیاه آلوده حلقه­ای به رنگ قهوه­ای در ناحیه دسته­های آوندی پدیدار می­گردد. قهوه­ای رنگ شدن آوند قسمت­های بالایی گیاه آلوده به شدت بیماری بستگی دارد (جرج ان .اگریوس، 1936).

1-1- 4- روش­های مبارزه با بیماری پژمردگی فوزاریومی

1- کاشت واریته­های مقاوم گیاه مخصوصاً مقاوم به نژاد 1و 2 عامل بیماری (دابابات و همکاران[9]، 2008).

2- روش­های به زراعی (چلمی و همکاران[10]، 2012) شامل:

الف) تناوب زراعی: بهره گیری از برنج در گردش زراعی با گوجه موجب کاهش خسارت می­گردد. همچنین گردش زراعی 5-7 ساله باعث کاهش اینوکولم قارچ و خسارت ناشی از آن می­گردد. اما زیرا عامل بیماری ساپروفیت و خاکزاد می باشد و برای سال­های طولانی در خاک باقی می­ماند گردش زراعی برای کنترل بیماری مناسب نیست. همچنین بایستی دقت نمود که تمام گیاهان خانواده­ی سولاناسه به این بیماری حساسند و نباید از آنها برای گردش زراعی بهره گیری نمود.

ب) بهره گیری از بذر عاری از بیماری و اجتناب از کاشت دانه­های تولید شده از گیاهان آلوده به فوزاریوم.

ج) بهره گیری از کودهای نیتراته مانند کلسیم نیترات به جای کودهای آمونیومی مانند آمونیوم نیترات.

د) ریشه­کنی و از بین بردن بافت­ها و بقایای گیاهی آلوده در انتها فصل که باعث جلوگیری از زمستان گذرانی عامل بیماری می­گردد (تصویر 1-4).

تصویر 1-4- نمايي از ریشه کنی و از بین بردن بافت­ها و بقایای گیاهی آلوده در مزرعه گوجه فرنگي                          (Missouri Botanical Garden)

ه) ضدعفونی دست و لباس کارگران و ادوات کشاورزی (ایانوتی[11]، 2012).

3- افزایش اسیدیته (PH) خاک که بایستی بین 5/6 و7 باشد (جانز و اورمن[12]، 1971).

4- رطوبت خاک: زیرا عامل بیماری از طریق خاکی که رطوبت زیاد و زهکشی بدی دارد سریع تر پخش می­گردد پس بهبود شرایط خاک برای کنترل بیماری خیلی مهم می باشد و همچنین کاشت گوجه بایستی در             خاک­های خشک صورت گیرد (نواز-کارتز و همکاران[13]، 2000).

تعداد صفحه :72

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com