با عنوان :  مقایسه صفات زراعی ارقام طارم محلی، حسنی و عنبربو

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

 دانشگاه آزاد اسلامي

واحد دامغان

دانشکده کشاورزی

 پايان نامه براي دريافت درجه کارشناسي ارشد در رشته کشاورزی – زراعت

عنوان:

مقایسه صفات زراعی ارقام طارم محلی، حسنی و عنبربو با موتانت حاصل از دزهای مختلف M2)) در منطقه شور بهنمیر

استاد راهنما:

دکتر الهیار فلاح

استاد مشاور:

دکتر عسکری تشکری

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                              صفحه

چکیده………………………………………………………………………………………………………….. 1       

فصل اول

1- 1 مقدمه……………………………………………………………………………………………………. 2       

فصل دوم: کلیات برنج

2- 1 اهمیت برنج…………………………………………………………………………………………… 4

2- 2 تاريخچه كشت برنج………………………………………………………………………………… 5

2- 3 مشخصات گياه شناسي برنج………………………………………………………………………. 6

2- 4 ريشه……………………………………………………………………………………………………. 6

2- 5 ساقه…………………………………………………………………………………………………….. 6

2- 6 مراحل رشد و نمو برنج…………………………………………………………………………….. 7

2- 6- 1- مرحله رشد برنج از سه مرحله اصلي……………………………………………………… 7

2- 6-2 مراحل رشد رويشي……………………………………………………………………………… 7

2- 6- 3 مراحل رشد زایشی …………………………………………………………………………….. 9

2- 7 خوشه­دهی و گلدهی ……………………………………………………………………………….. 10

2- 8 مرحله رسیدن…………………………………………………………………………………………. 10

2- 9 نيازمنديهاي رشد……………………………………………………………………………………… 11

2- 10 درجه حرارت……………………………………………………………………………………….. 11

2- 11 آب…………………………………………………………………………………………………….. 12

2- 12 عناصر غذايي………………………………………………………………………………………… 13

فصل سوم: مطالعه منابع

3- 1 تنش شوري…………………………………………………………………………………………… 14

3- 2 فيزيولوژيكي تحمل به شوري در گياه برنج…………………………………………………….. 15

3- 3 اثرات شوري در مراحل مختلف رشد گياه برنج……………………………………………….. 15

3- 4 مكانيسم­هاي ژنتيكي تحمل به شوري……………………………………………………………. 16

3- 5 واكنش گياه نسبت به تنش شوري………………………………………………………………… 16

3- 5-1- تأثير عمومي نمك………………………………………………………………………………. 16

3- 6 شناسايي ارقام مقاوم به شوري…………………………………………………………………… 19

3-7 اثر شوري بر تعادل يوني…………………………………………………………………………….. 20

3-8 ژنتيك تحمل به شوري در گياه برنج……………………………………………………………… 21

3- 9 تأثیر شوری بر شاخص­های رشد و عملکرد……………………………………………………. 22

3-10موتاسیون و تاثیر آن بر رشد صفات زراعی…………………………………………………….. 23

فصل چهارم: مواد و روش­ها

4-1 زمان و موقیت جغرافیایی محل آزمایش ………………………………………………………… 25

4-2 مشخصات خاک………………………………………………………………………………………. 25

4-3 طرح آماری و نحوه اجرای آزمایش……………………………………………………………….. 26

4-4 مشخصات ماده آزمایشی…………………………………………………………………………….. 27

4- 5- صفات مورد مطالعه ……………………………………………………………………………… 27

فصل پنجم: نتایج

5-1 مرحله حداکثر پنجه زنی…………………………………………………………………………….. 29

5-1- 1- ارتفاع بوته……………………………………………………………………………………….. 29

5-1-2- تعداد پنجه در کپه……………………………………………………………………………….. 30

5-1- 3- وزن خشک برگ……………………………………………………………………………….. 32

5-1- 4- وزن خشک ساقه ………………………………………………………………………………. 32

5-1- 5- وزن خشک ریشه ……………………………………………………………………………… 33

5-1- 6- وزن خشک کل…………………………………………………………………………………. 33

5-1- 7- میزان سدیم برگ، ساقه و ریشه……………………………………………………………… 34

5-1- 8- میزان پتاسیم برگ، ساقه و ریشه…………………………………………………………….. 34

5-1- 9- عدد کلروفیل متر……………………………………………………………………………….. 35

5-2 مرحله گلدهی………………………………………………………………………………………….. 36

5-2-1- ارتفاع بوته…………………………………………………………………………………………. 36

5-2-2- تعداد پنجه در کپه……………………………………………………………………………….. 37

5-2-3- وزن خشک برگ………………………………………………………………………………… 39

5-2-4- وزن خشک ساقه ……………………………………………………………………………….. 39

5-2-5- وزن خشک کل…………………………………………………………………………………… 40

5-2- 6- میزان سدیم برگ و ساقه………………………………………………………………………. 40

5-2- 7- میزان پتاسیم برگ و ساقه ……………………………………………………………………. 42

5-2-8- عدد کلروفیل متر…………………………………………………………………………………. 42

5- 3- مرحله رسیدن فیزیولوژیکی………………………………………………………………………. 43

5-3-1- تعداد خوشه در کپه……………………………………………………………………………… 43

5-3-2- طول خوشه………………………………………………………………………………………… 43

5-3-3- تعداد دانه پر در خوشه ………………………………………………………………………… 44

5-3-4- تعداد دانه پوک در خوشه………………………………………………………………………. 44

5-3-5- تعداد کل دانه در خوشه ……………………………………………………………………….. 45

5-3- 6- وزن خشک کل ………………………………………………………………………………… 45

5-3-7- عملکرد…………………………………………………………………………………………….. 45

فصل ششم: بحث

6-1 بحث…………………………………………………………………………………………………….. 48

6-2پیشنهادات ………………………………………………………………………………………………. 51

منابع مورد بهره گیری…………………………………………………………………………………………… 52

چکیده انگلیسی………………………………………………………………………………………………. 58

چکیده

ارقام موجود برنج حساس به شوری هستند برای دستیبابی به ارقام متحمل به شوری می توان از تكنيك هاي موتاسیون بريدينگ بهره جست.برای مطالعه صفات زراعی موتانت های نسل دوم ارقام حسنی، طارم محلی و عنبربو ، آزمایش
مزرعه ای در زمینی واقع در روستای قائیمه بهنمیر در سال زراعی 91 اجرا گردید.بافت خاک سیلتی لوم و میزان شوری خاک در طی اجرای طرح آزمایشی بین4-6 دسیزیمنز بر متر متغیر بود. تیمارها شامل دز اشعه گاما در دو سطح 250 و 300 همراه با شاهد ارقام حسنی ، طارم محلی و عنببربو و موتانت های نسل دوم ارقام فوق بوده می باشد که به صورت آزمایش فاکتوریل در غالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شده می باشد. صفات ارتفاع بوته، سطح برگ، وزن خشگ ریشه، ساقه برگ و کل، تعداد پنجه در کپه، عدد کلروفیل متر، میزان سدیم و پتاسیم ریشه، ساقه وبرگ در مرحله حداکثر پنجه زنی اندازه­گیری گردید. در مرحله گلدهی بجز ریشه بقیه صفات مرحله حداکثر پنجه زنی نیز اندازه گیری گردید.در زمان رسیدن فیزیولوژیکی اجزای عملکرد، وزن خشک کل و عملکرد هر کپه بدست آمد. نتایج نشان داد اثر دز بر صفات ارتفاع بوته، تعداد پنجه در کپه، وزن خشک برگ ، ساقه و کل موتانت نسل دوم درمرحله حداکثر پنجه زنی و گلدهی معنی دار گردید. درصد افزایش ارتفاع بوته، تعداد پنجه در کپه، وزن خشک کل در موتانت های نسل دوم نسبت به شاهدبه ترتیب 7/6 ، 27 و 35 درصد بود. مقدار بیوماس تولیدی در موتانت های نسل دوم ارقام حسنی، طارم محلی و عنبربو متفاوت بود. میزان رشد موتانت حسنی و عنبربو بیشتر از طارم محلی بود. اثر متقابل موتانت و دز بر صفات تعداد پنجه در کپه، وزن خشگ برگ، ساقه و کل در دز 250 در مرحله حداکثر پنجه زنی معنی دار بود. در مرحله گلدهی اثر دز بجز بر ارتفاع بوته بر سایر صفات رشدی در سطح 1% معنی دار بود. اجزای عملکرد و عملکرد متاثر از دز در موتانت های نسل دوم ارقام بوده و نسبت به شاهد بیشتر بوده می باشد. کمترین وزن خشک کل مربوط به موتانت حسنی در دز 250 معادل 2/15 گرم و بیشترین مربوط به عنبربو شاهد معادل 56/23 گرم بود. کمترین عملکرد مربوط به موتانت حسنی در دز 250 معادل 8/3 گرم و بیشترین مربوط به عنبربو دز 300 معادل 85/9 گرم بود.

کلمات کلیدی: موتانت برنج، شوری، صفات مرفولوژی، عملکرد و اجزای عملکرد.

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1- 1 مقدمه

يكي از مسائلي كه بشر امروزي بويژه كشورهاي جهان سوم با آن دست به گريبان مي باشد مسئله تامين غذا مي باشد. بشر از دوران نخستين حيات خودگياهاني كه از نظر ظاهري مطلوب به نظر مي رسيدند را انتخاب مي كردند، پس از كشف اصول و قوانين علم ژنتيك كه براي اولين بار توسط مندل صورت گرفته می باشد تلاقيهاي تصادفي جاي خود را به تلاقيهاي هدف دار داده اند و بدين ترتيب تحولي عظيم در كشاورزي و زراعت ايجاد گرديده می باشد. از ميان گياهان زراعي كه تأثیر مهمي در تغذيه انسانها دارند، گياهان خانواده غلات از اهميت خاصي برخوردار مي باشند كه تأثیر برنج در تامين غذاي انسانها بويژه در ممالك آسيا و مانند ايران دارد، چند سال قبل اغلب واریته های مورد كشت و كار در اغلب مناطق
برنج خیز ارقام محلي تشكيل مي داده اند ولي با افزايش سريع جمعيت و همچنين با رفتن سطح زندگي و در نتيجه افزايش مصرف مواد غذايي و صنعتي ما را به داشتن محصولات كشاورزي بيشتري محتاج
مي سازد. بطور اختصار مي توان گفت كه از اراضي كشور بجز پاره اي از موارد كه از نظر آب، كود .

با در نظر داشتن خصوصيات فوق در سالهاي اخير توجه زيادي به اصلاح نبات، بويژه اصلاح برنج، از طريق وارد كردن ارقام، انجام هيبراسيون براي افزايش عملكرد در واحد سطح شده می باشد. و در اين باره نيز تا اندازه­اي نيز موفق بوده اند. از نكاتي كه بايد به آن توجه نمود اين می باشد كه تنها توليد و ايجاد وارئيه­ي هر محصول نمي­تواند سبب افزايش عملكرد گردد. زيرا فعاليتهاي به نژادي، بدون رعايت و در نظر داشتن فاكتورهاي زراعي مناسب نمي تواند موفق و موثر باشد بنابراين لازم می باشد همراه كاري اصلاحي و تهیه ارقام پرمحصول، بايد فاكتورهاي زراعي و مهم از قبيل تاريخ كاشت، فاصله كاشت، ميزان كود را براي حداكثر كردن عملكرد ارقام محصول رعايت نمود تا افزايش عملكرد حاصل گردد. براي نیل به خودکفایی در هر محصول می­تواند به افزايش سطح زیركشت، افزايش ميزان توليد در واحد سطح و کشت دو یا سه بار در سال روی آورد. با در نظر داشتن اينكه 35 % نياز غذايي جمعيت جهان را برنج تأمين مي كند و با در نظر داشتن افزايش روز افزون جمعيت در جهان، نياز شديد به افزايش توليدات كشاورزي در كشور كاملاً محسوس
مي­باشد. امكان افزايش سطح زيركشت بدليل محدوديت منابع آب و خاك امري مشكل بنظر مي­رسد. بنابراين ضرورت اصلاح گياه برنج جهت کاشت در مناطق شور امر بدیهی می باشد. با بهره­گيري از تكنيك­هاي موتاسیون بريدينگ می توان به واريته­هاي متحمل به شوري دست پیدا نمود. بنابراين لازم می باشد در مورد ارقامي كه معرفي شده اند و يا لاین های اميد بخش كه در آستانه معرفي به زارعين قرار دارند بايد آزمايش­هاي زراعي انجام گيرد تا صفات زراعی و عملکرد لاین­ها مطالعه گردد.

2- 1 اهمیت برنج

برنج يك منبع اصلي در رژيم غذايي بشر می باشد كه تقريباً نيمي از مردم دنيا از طريق آن امرار معاش
مي كنند. اين محصول براي يك سوم جمعيت جهان به عنوان غذاي اصلي محسوب مي گردد و در حدود يك پنجم از كل زمين هاي زير كشت غلات را در جهان به خود اختصاص داده می باشد. تقريباً دو ميليارد نفر (يك سوم جمعيت جهان) در جهان، به نحوي فرايندهاي كاشت و فرآوري برنج وابستگي دارند. در حدود
90 درصد از برنج دنيا توسط كشاورزان خرده مالك در كشورهاي در حال توسعه توليد مي گردد محصول برنج، اصلي­ترين غله در آسيا محسوب گرديده و براي تقريباً 3 ميليارد نفر(نيمي از جمعيت جهان) غذاي اصلي و منبع عمده كالري به شمار مي رود. در گزارشاتي كه در سال 2000 تهيه گردید، مشخص گرديد كه در حدود 40 درصد از مردم دنيا و اساساً آنهايي كه در مناطق پرجمعيت كشورهاي كمتر توسعه يافته زندگي مي­كرده­اند، براي تامين بخش عمده اي از انرژي مورد نياز خود، به اين محصول وابسته بوده اند.
در كشورهايي آسيائي سهم غلات و حبوبات، در كل رژيم غذايي حدود 63 درصد مي باشد كه بخش عمده اين غلات را برنج تشكيل مي دهد. برنج تامين كننده 35 درصد تا 75 درصد از كالري مصرف شده توسط بيش از 3 ميليارد آسيائي می باشد. قرن ها می باشد كه در بسياري از كشورهاي آسيائي اين غله، بخش
اساسي رژيم غذايي افراد را تشكيل مي دهد و كماكان در سه كشور از چهار كشور پرجمعيت جهان ي
عني چين، هند و اندونزي، برنج غذاي اصلي محسوب مي گردد. برآورد شده كه تا سال 2025، تعداد
6/4 ميليارد نفر، براي گذران زندگي خود به نحوي به اين محصول وابستگي خواهند داشت. همزمان با
افزايش رشد جمعيت، ميزان تقاضا براي برنج نيز افزايش مي يابد، به طوري كه پیش بيني شده می باشد
كه به مقصود تامين تقاضا در سال 2025، سطح 50% تا 60% افزايش در توليد اين محصول ضروري به نظر مي رسد. در پاسخ به اين نياز روزافزون، به گونه طبيعي مشكلاتي از قبيل كمبود آب، زمين،
كارگر و كودهاي شيميايي وجود خواهد داشت. تنها گندم و ذرت از نظر ميزان توليد با برنج، قابل رقابت هستند. (آمار وزارت جهاد کشاورزی، 1374)

از لحاظ ايجاد اشتغال نيز برنج را مي توان يكي از مهمترين منبع اشتغال و درآمد خصوصاً براي اقشار روستايي دانست. اكثر توليد كنندگان و مصرف كنندگان برنج توده فقير دنيا را تشكيل مي دهند. اين
گياه در روي مزارع 250 ميليون بهره بردار آسيايي كه اكثراً داراي اراضي كمتر از يك هكتار هستند، كشت مي­گردد (33).

برنج تأثیر مهمي را در تمدن و فرهنگ بشر بازي مي كند، كشت برنج يكي از پايه هاي اجتماعي بوده و سهم زيادي را در مراسم و تمدن هاي آسيايي دارد. از برنج هنوز در بعضي مواقع در برخي از مناطق روستايي آسيا براي پرداختن بدهي­ها و دستمزدها بهره گیری مي­گردد(33).

از سال 1961 تا اوايل 1990 سهم تجارت برنج در بازارهاي جهاني از حدود 5/3 درصد به 5 درصد كل توليد رسيده و از آن وقت به بعد بتدريج به گونه متوسط به 6 درصد افزايش يافته می باشد. اكثر كشورها براي تغذيه جمعيت شان به گونه كامل به توليد برنج خود متكي هستند امروزه علي رغم ثبات كمتري كه تجارت جهاني برنج نسبت به گندم و ذرت دارد، هنوز برنج به عنوان يك كالاي سياسي در بعضي از كشورهاي آسيايي مورد توجه مي باشد(33).

2- 2 تاريخچه كشت برنج

برنج از قديمي ترين گياهان زراعي مي باشد ولي قدمت آن به گونه دقيق مشخص نمي باشد. بررسي ها و مطالعات انجام شده نشان مي دهد كه پنج هزار سال پيش از ميلاد در مناطقي از چين كشت مي شده می باشد، دانشمندان منشأ آن را جنوب آسيا، هندوستان و چين مي دانند. اين گياه آغاز به صورت ديم كشت مي­شده می باشد ولي با پيشرفت در امر كشاورزي، زراعت برنج به صورت فعلي درآمده می باشد(خدابنده، 1369).

برنج زراعي گياهي می باشد از جنس Oriza و گونه Sativa كه نزديكي با گونه وحشي O.fatua كه منشأ آن احتمالاً آسياي جنوب غربي مي باشد هست.

تاريخچه كشت برنج در ايران به حدود 655 سال پيش از ميلاد و به زبان هخامنشيان مي رسد و در دوره اشكانيان و ساسانيان نز در نقاط مختلف مانند گيلان، مازندران، خراسان، شوش و بابل كشت
مي­شده می باشد، نواحي عمده كشت برنج در ايران استانهاي گيلان، مازندران و بخشهاي از خوزستان، اصفهان و فارس مي باشد.

 2- 3 مشخصات گياه شناسي برنج

برنج گياهي می باشد از رده تك لپه ايها و تيره گندمیان[1] و زير تيره Orizoidae مي باشد كه داراي گونه هاي متعدي مي باشد كه گونه زراعي آن Sativa مي باشد برنج زراعي[2] ديپلوئيد بوده و داراي 2n=24 كروموزوم مي­باشد.

 2- 4 ريشه[3]

ريشه برنج از نوع سيستم ريشه اي افشان مي باشد كه بطور متوسط در عمق 25-20 سانتيمتري خاك گسترش مي­يابد. سازگاري ريشه برنج در زمين­هايي كه اكسيژن آن درجات طبيعي كم مي باشد زيرا ريشه اين گياه به اكسيژن هوا نیاز چندانی نداشته بلكه از اكسيژن محلول در آب بهره گیری مي نمايد. ريشه برنج تا زمان تشكيل پانیکول برنج حداكثر رشد را مي­نمايد و سپس رشد آن كم مي­گردد.

 2- 5 ساقه[4]

ساقه برنج به صورت استوانه­اي و توخالي مي باشد كه گل در انتهاي ساقه به وجودمي آيد كه در هر گل
سه گلچه هست كه فقط يكي از آنها رشد نموده بارور مي­گردد و دو عدد ديگر عقيم بوده و به سختي قابل رويت مي باشند و هر گل توسط دوگلوم تحليل رفته و دوگلومل در برگرفته مي گردد كه در هر گلچه، 6 عدد پرچم و يك مادگي با كلاله دو قسمتي و پري شكل ديده مي گردد.

تخمدان در برنج يك برچه ای با يک تخمك مي باشد و ميوه آن گونه[5] مي باشد. به مجموع
پوشينه و بذر اصطلاحاً شلتوك[6] مي گويند. برنج گياهي می باشد خودبارور كه تعداد كمي دگرگشتي دارد (حدود 3-1 درصد)(خدابنده، 1382).

 2- 6 مراحل رشد و نمو برنج

         2- 6- 1- مرحله رشد برنج از سه مرحله اصلي تشكيل يافته می باشد:

  1. مرحله رويشي[7] : كه از جوانه زدن بذر تا پيدايش و ظهور اولیه پانيكول ادامه مي يابد.
  2. مرحله زايشي[8] : كه از مرحله ظهور اولیه پانيكول تا گلدهي را در بر مي گيرد.
  3. مرحله رسيدن[9] : كه از گل دهي شروع و تا رسيدن كامل دانه (بذر) خاتمه مي يابد.

طول هر يك از مراحل رشد برنج به صورت گسترده اي توسط واريته كنترل مي گردد. براي مثال ارقام زود رس، مرحله رويشي را سریع تر طي مي كنند. همچنين سرعت رشد و نمو برنج به درجه حرارت هوا و آب، طول روز و شرايط محيطي بستگي دارد (یوشیدا، 1981).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

تعداد صفحه :71

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com